Processing math: 1%


Эхлэл, 8-р анги

Эхлэл 2018-2019   

Бодлогын тоо: 4    Хугацаа: 150 мин


1. Квадрат нь яг гурван ширхэг 4-өөр төгссөн байх бүх натурал тоог ол.

Заавар Бодолт
Заавар. Төгсгөлийн цифрээс нь эхэлж боломжуудыг шавх. ab\equiv ac\pmod{am}\Leftrightarrow b\equiv c\pmod{m} болохыг ашиглаарай.

Бодолт. Сүүлийн цифр нь 2 эсвэл 8 байх нь илэрхий.

(10x+2)^2 тоо 44-өөр төгсдөг бол (10x+2)^2\equiv 40x+4\equiv44\pmod{100}\Leftrightarrow 2x\equiv 2\pmod{5} буюу x\equiv1\pmod{5} байна. Иймд 12, 62-аар төгссөн тоонуудын квадрат 44-өөр төгсөнө.

(10x+8)^2 тоо 44-өөр төгсдөг бол (10x+8)^2\equiv 160x+64\equiv44\pmod{100}\Leftrightarrow 160x\equiv 80\pmod{100} буюу 8x\equiv4\pmod{5}\Leftrightarrow x\equiv 2\cdot (8x)\equiv 2\cdot 4\equiv 3\pmod{5} байна. Иймд 38, 88-аар төгссөн тоонуудын квадрат 44-өөр төгсөнө.

Иймд зөвхөн 12, 38, 62, 88 буюу 100-д хуваахад \pm12, \pm38 үлдэгдэл өгөх тоонуудын квадрат л гурван 4-өөр төгсөх боломжтой.

(100y\pm12)^2=10000y^2\pm2400y+144 тооны 100-тын орон сондгой тоо байх ёстой тул 12, 88-аар төгссөн тоонуудын сүүлийн зуутын орон 4 байх боломжгүй.

Хэрэв 38-аар төгссөн бол (100y+38)^2=10000y^2+7600y+1444\equiv444\pmod{1000}\Leftrightarrow 7600y\equiv 0\pmod{1000} тул 38y\equiv0\pmod{5}\Leftrightarrow y\equiv\pmod{5} байна. Иймд \ldots038, \ldots538 хэлбэрийн тоонууд 444-ээр төгсөнө.

Хэрэв 62-оор төгссөн бол (100y+62)^2=10000y^2+12400y+3844\equiv444\pmod{1000}\Leftrightarrow 12400y\equiv 600\pmod{1000} тул 2y\equiv 3\pmod{5}\Leftrightarrow y\equiv 4\pmod{5} байна. Эндээс \ldots462, \ldots962 хэлбэрийн тоонууд мөн 444-өөр төгсөнө.


2. a, b, c тоонуудаар үүсгэгдэх a, b, c, a+b-c, a+c-b, b+c-a, a+b+c гэсэн 7 тоо нь бүгд ялгаатай анхны тоонууд байв. Эдгээр тоонуудын хамгийн их тооноос хамгийн бага тоог хассан ялгаварыг d гэе. Хэрэв 800\in\{a+b,b+c,c+a\} бол d-ийн авч болох хамгийн их утгыг ол.

Заавар Бодолт
Заавар. a+b-c, a+c-b, b+c-a тоонууд анхны тоонууд тул c < a+b, b < a+c, a < b+c байна.

Бодолт. Тэгш хэмтэй тул a+b=800 гэе. Тэгвэл a, b, c нь анхны тоонууд тул эдгээрийн нийлбэр буюу a+b+c хамгийн их нь байна. c < a+b тул a+b+c<2(a+b)=1600 байна. Түүнчлэн a+b+c анхны тоо тул a+b+c\le 1597 байна. Хэрвээ үлдэх тоонууд нь анхын тоонууд бөгөөд хамгийн бага нь 3 бол d=1597-3=1594 хамгийн их утга байна. a=13, b=787, c=797 нь анхны тоонууд бөгөөд a+b-c=3, a+c-b=23, b+c-a=1571 нь мөн анхны тоонууд ба a+b+c=1597 тул дээрх нөхцөлийг хангана.


3. Талбай нь 12 см.кв ба периметр нь 12 см байх гурвалжин оршин байх уу?

Заавар Бодолт
Заавар. Периметр нь 12 үед талбай нь 12-аас эрс бага байхыг батал.

Бодолт.
h_c < a, h_c < b тул h_c<\dfrac{a+b}{2} байна. Нөгөө талаас S=\dfrac{ch_2}{2}<\dfrac{c}{2}\cdot\dfrac{a+b}{2}=\dfrac{c\cdot (12-c)}{4} байна. c=6-\varepsilon гэвэл 12-c=6+\varepsilon ба S=\dfrac{(6-\varepsilon)(6+\varepsilon)}{4}=9-\dfrac{\varepsilon^2}{4}<9<12 тул 12 периметртэй, 12 талбайтай гурвалжин оршин байхгүй.


4. AB=AC байх адил хажуут ABC гурвалжин өгөгдөв. ABC гурвалжныг багтаасан тойргийг S цэгээр, AC талыг Q цэгээр болон AB талыг шүргэх тойрог байгуулав. SQ шулуун ABC гурвалжныг багтаасан тойрогтой огтлолцох цэгийг Y гэвэл BY хэрчим дээр ABC гурвалжинд багтсан тойргийн төв оршин байна гэж батал.