Loading [MathJax]/jax/output/CommonHTML/jax.js


МУБИС-ийн олимпиад 2019, 8-р анги

МУБИС-ийн декануудын нэрэмжит олимпиад 2019, 8-р анги   

Бодлогын тоо: 4    Хугацаа: 150 мин


1. 1+52m=n2 тэгшитгэлийн эерэг бүхэл тоон бүх шийдийн хосуудыг ол.


2. a, b, c, d нь ab+cd=1 байх эерэг бодит тоонууд бол (a+d)2+(c+b)2ab+ba+cd+dc тэнцэтгэл бишийг батал. Тэнцэлдээ хүрэх нөхцөлийг тогтоо.

Заавар Бодолт
Заавар. ab+ba+cd+dc=1abcd(a2cd+b2cd+c2ab+d2ab)=1abcd(ac(ad+bc)+bd(bc+ad))=1abcd(ad+bc)(ac+bd)

Бодолт. Я. Лхагвагэрэл багшийн ирүүлсэн бодолт.

Зааварт гарсан илэрхийлэл ба ab+cd=1 болохыг ашиглавал abcd((a+d)2+(b+c)2)(ad+bc)(ac+bd) буюу abcd(a2+b2+c2+d2+2ad+2bc)(ab+cd)(ad+bc)(ac+bd) гэж батлахад хангалттай. Хаалт задалж эмхэтгэвэл a3bcd+ab3cd+abc3d+abcd3+2a2d2bc+2b2c2ad(ab+cd)(a2cd+b2cd+c2ab+d2ab)=a3bcd+ab3cd+a2b2c2+a2b2d2+a2c2d2+b2c2d2+c3abd+d3abc буюу 2a2d2bc+2b2c2ada2b2c2+a2b2d2+a2c2d2+b2c2d2 гэж батлах хэрэгтэй. Кошийн тэнцэтгэл бишээр 2b2c2ad=2b4c4a2d2a2b2c2+b2c2d2 2a2d2bc=2a4d4b2c2a2b2d2+a2c2d2 тэнцэтгэл бишүүдийг нэмэхэд батлах зүйл батлагдаж байна. Тэнцэлдээ хүрэх нөхцөл нь сүүлийн тэнцэтгэл бишээс a=d, b=c байна. Эндээс ab+cd=1 тул ab=12 болно.

Заавар Бодолт
Заавар. Баруун гар талыг ab+cd=1 тоогоор үржүүлээд гарсан тэнцэтгэл бишийг батал.

Бодолт. ЗГТ=a2+2ad+d2+c2+2cb+b2 ба БГТ=ab+ba+cd+dc=(ab+cd)(ab+ba+cd+dc)=a2+b2+abcd+abdc+acdb+bcda+c2+d2 тул 2ad+2bcabcd+abdc+acdb+bcda гэж батлахад хангалттай. Энэ нь 2ad=2acdbabdcacdb+abdc 2bc=2abcdbcdaabcd+bcda тэнцэтгэл бишүүдийн нийлбэр юм. Тэнцэлдээ хүрэх нөхцөл нь b=c, a=d ба ab=12 байна.


3. Зөвхөн 1, 5, 9 цифрүүдээс тогтсон 12 оронтой, 37-д хуваагддаг тооны цифрүүдийн нийлбэр 76-тай тэнцүү байж болох уу?


4. ADC=30 байх ABCD гүдгэр дөрвөн өнцөгтийн хувьд BD=AB+BC+AC бол BD диагонал нь ABC-ийн биссектрисс болохыг харуул.

Заавар Бодолт
Заавар. B цэгийг CD, AD шулуунуудын хувьд тэгш хэмээр хувиргаж үүсэх цэгүүдийг сонирхоорой.

Бодолт. Я. Лхагвагэрэл багшийн бодолт.
B цэгийг CD, AD шулуунуудын хувьд тэгш хэмээр хувиргаж үүсэх цэгүүдийг харгалзан M, N гэе. Эндээс ND=BD=MD гэж гарна. BDA=β, BDC=α гэвэл NDM:NDM=2(α+β)=230=60 болно. Иймд NDM зөв гурвалжин болно. Нөгөө талаас MN=ND=BD=BA+AC+CB=NA+AC+CM байна. Гурвалжны тэнцэтгэл бишээр NA+AC+CMMN тул A ба C цэгүүд MN дээр оршино. Эндээс ABD=AND=60 CBD=CMD=60 буюу ABD=60=CBD болж бодлого бодогдов.